آورد و رنج مردم را كوتاه ساخت . « 1 » چون آگاهى مردم افزون گشت ، پس كشاورزى پديد آمد و هر كسى خوراك خويش ، از كشاورزى بيآورد و با آغاز كشاورزى بود كه هر كسى سامان خويش بشناخت و يك جا نشين گشت . پيشتر از آن كه اين كارها كرده شود ، خوردنيها ، تنها از ميوه‌ها و پوشاك مردم تنها از برگ درختان بود . « 2 » بنياد نهادن جشن سده آيين و كيش نياكان ، خداپرستى بود و آتش به نزد ايشان همچون پيشگاه « 3 » بود در نزد تازيان . در آن زمان ، آتش از دل سنگ پديد آمد و گيتى را روشنى گسترانيد . روزى شاه گيتى با تنى چند از بزرگان به كوه گذر كرد كه ناگهان از دور چيزى دراز و سياه‌رنگ و تيز رو پديدار گشت كه دو چشمش همچون دو چشمهء خون بود و از دودِ دهانش ، گيتى تيره و تار شده بود . هوشنگ چون آن بديد ، سنگى به دست گرفت و آن را به نيروى كيانى بسوى آن مار پرتاب كرد . ليكن مار بگريخت و آن سنگ كوچك به سنگ بزرگى خورد و هر دو سنگ شكسته شدند و از آن دو فروغى پديدار گشت . آن مار كشته نشد و ليكن از آن سنگ ، آتش پديد آمد . پس هوشنگ از اين كه پروردگار آفرينندهء گيهان ، چنين فروغى به او ارزانى داشت ، به درگاه او نيايش بسيار كرد و يزدان را آفرين خواند و گفت : اين فروغى ايزدى است كه بايد از آن پاسدارى

--> ( 1 ) - مقدسى ، آفرينش و تاريخ ، ج 3 ، ص 120 ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 27 جوزجانى ، طبقات ناصرى ، ج 1 ، ص 133 بلعمى ، تاريخ بلعمى ، ج 1 ، ص 128 طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 112 - 111 . ( 2 ) - ثعالبى ، تاريخ غرر السير ، ص 40 ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 27 طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 112 - 111 . ( 3 ) - پيشگاه به پارسى به معناى محراب است .